e-mykel

Archive for the ‘Poetry | Tula’ Category

Salin ng mga Tulang Vietnamese (Circa 2004-2005)

In Poetry | Tula, Salin | Translation on December 1, 2012 at 3:02 am

Isinalin ko ang mga tulang ito para sa klase ko kay Dr. Judy Taguiwalo sa CSWCD, circa 2004-2005.

 

Ang mga Bagay na Ipinadala Mo sa Akin

ni Nguyen Kho Diem (Vietnam)

Salin sa Filipino ni Mykel Andrada

Kaninang umaga, pagkalaya ko mula sa bilangguan,

Sumapi ako sa hukbo,

Walang nakapansin sa akin

Wala ni isang matang nanipat

Maging ako, sa aking salawal,

Ay di nagbusisi ng sarili.

Binigyan ako ng mga kasama ng isang A.K.*

Ang tumbong nito’y napingasan ng bala

Na siya ring kumitil sa isang kadre namin

Habang nakalapat ang pisngi ko sa baril,

Tila kapagkit ng pisngi ko ang pisngi ng namatay.

Matapos ang isang depensiba, sa Baoquoc pagoda,

Binigyan ako ng isang pares ng sandalyas

Sunog ang mga istrap, may bahid ng dugo ang suwelas

Naitumba ang kadre sa unang putok ng atake

Masyadong masikip ang mga sandalyas

Naglalakad ako na tila ang paa ko’y paa ng naitumbang kasama.

Sumunod na araw, pagbalik sa base sa likod ng mga linya

Binigyan ako ng mahusay na kumot

Kumapit doon ang pawis ng isang nawawalang kasama

Nang gabing iyon, mailap ang pagkahimbing

Ang buong katawan ko’y siya ang naiisip

Parang…

Sa loob ng dalawampu’t limang araw

Ang naka-asul na unipormeng rekrut

Ay naging armadong kawal, may mga linya sa braso

At sa aming mga telang-ranggo

Salamat sa lahat ng ipinadala mo sa akin

Tinatanggap ako maging ng mga mamamayan:

“Pagbati, kasamang kadre ng paglaya!”

* isang uri ng baril

Salin ng “The Things You Sent Me,” na isinalin sa Ingles ni Alex Miller

Pinagmulan: Fattah, Ziad Abdel et al (mga pat.). Lotus: Afro-Asian Writings, Journal of Afro-Asian Writers Association, No: 57-1986. p. 132.

Hinggil sa may-akda:

Si Nguyen Khoa Diem ay ipinanganak sa isang rebolusyunaryong pamilya noong 1944. Sa kaniyang kolehiyo sa siyudad ng Hue kung saan siya nagmula, sa panahon ng rehimen ng Estados Unidos sa Vietnam, naging aktibista siya at ilang beses hinuli at ikinulong. Nang mapalaya siya ng opensibang Tet noong 1968, nagpatuloy siya sa paglikha ng mga akda sa mga pinalayang sona. May-akda siya ng mga koleksiyon ng tula: Dat Ngoai o (City Land, 1972), at Mat Duong Khat Vong (The Hopes of the Trail, 1974). Miyembro siya ng Sekretaryat ng Vietnamese Writers’ Union, naging Kalihim ng Association of Art and Literature sa probinsiya ng Binh Tri Thien sa Hue.

Ang Bahay ng Aking Ina

ni Huu Thinh (Vietnam)

Salin sa Filipino ni Mykel Andrada

Uuwi na ako sa iyo, ‘Nay

Tumitibok ang tiket ko sa tren tulad ng aking puso.

Muling nakasalo ang puwet ko sa kawayang upuan

Kung saan ka nananahi habang kinakalas ni Tatay ang kaniyang sandalyas

Sa isang iglap, nalalabusaw ang layo at distansiya

Nagkakapakpak ang saya at nagbibigay ng bagong buhay sa katre

Hayaan mong ako ang sumalok ng tubig

Magiging sisidlan mo ito ng panighaw sa uhaw

Hayaan mo akong magsaing — nang hindi ikinukubli ang usok*

Hayaan mo akong pasalamatan ang apoy sa sigaan

Na nagpakalma sa ‘yo nung ako’y malayo sa tahanan

Narito, tulad ng dati, ang sampayang nakatali sa poste

Araw-araw, tumataas ito para sa iyo

Isinampay ko ang aking damit, ipinaalala nito ang nagdaang mga araw

Tumatangis ang sampayan noong wala ang anak ng Ina

Malalim ang ukit ng gera sa buhay namin

Puno ng tubig ang isang butas sa aming delantera

Humapon na akong muli sa aming tahanan

Fraternal na pagbati ang isinalubong sa akin ng sapot sa dingding

Upang malabusaw ang distansiya, ang isang payak na manlalakbay

Ay kailangan lamang magbalik sa kaniyang pinagbuhatan

At yumungyong muli sa mga bisig ng Ina

Ngunit para sa aktibong kawal tulad ko,

Ang muling-paghahanap ng sarili ay nangangahulugan ng pagsulong

Pagpunyagi sa mga balakid at panganib

Upang makita ka roon sa daang pataas

Tulad ng pagkamasid ko sa ‘yo, ‘Nay.

Di pa man ako nakatutungtong sa delantera ng ating bahay

Nang sunud-sunod na agad ang putukan sa may harapan

‘Nay, maliit na istasyon ng tren ang ating bahay, ang ating mga buhay

Kami, na iyong mga anak, ay lumalagos roon, paulit-ulit, paulit-ulit.

1980

*Noong panahon ng gera, maingat ang pagluluto upang di mamataan ng kaaway ang usok.

Salin ng “My Mother’s House,” na isinalin sa Ingles ni Alex Miller

Pinagmulan: Fattah, Ziad Abdel et al (mga pat.). Lotus: Afro-Asian Writings, Journal of Afro-Asian Writers Association, No: 57-1986. p. 133-134.

Hinggil sa may-akda:

Ipinanganak si Huu Thinh noong 1944 sa probinsiya ng Vinh Phu. Noong 1963 ay sumapi siya sa People’s Army at nagsilbing tankman. Noong 1982, nagtapos siya sa Nguyen Du LIterary Institute. Naging patnugot siya ng Seksyong Tula ng magasing Army Art and Literature. Miyembro siya ng Sekretaryat ng Vietnamese Writers’ Union (VWU) at naging presidente ng Young Writers’ Committee. Ginawaran rin siya ng VWU ng Literary Prize nong 1980. Ilan sa mga koleksiyon ng tula niya ang The Road to the City noong 1976, When the Child Hoa Was Born noong 1984, at From the Trench to the City noong 1985. Nagsusulat din ng prosa si Huu Thinh.

Isang Paillasse, Mainit

ni Nguyen Duy (Vietnam)

Salin sa Filipino ni Mykel Andrada

Isang maliit na bahay-kubo sa gilid ng sakahan

Kumatok ako: binati ako ng Ina, umiihip ang hangin

“Maliit ang aking tahanan, pero may matutulugang kuwarto

Wala ako ni katre o kumot”

Ginawan niya ako ng kamang-pawid

Narito ako, tila isang higad sa kaniyang tahanan

Matamis ang samyo ng pawid, hindi ako makatulog

Ang pino, malutong na pawid

Ay mas nakapagpapainit kaysa katre o kumot

Para sa lahat, pamatid-gutom ang isang butil ng bigas

Ngunit, itong mainit na pagpapaluwal ng pawid

At ang malutong na bango ng nahihinog na palay

Ay di madaling napagsasaluhan ng lahat.

Salin ng “A Paillasse, Mainit,” na isinalin sa Ingles ni Alex Miller

Pinagmulan: Fattah, Ziad Abdel et al (mga pat.). Lotus: Afro-Asian Writings, Journal of Afro-Asian Writers Association, No: 57-1986. p. 134.

Hinggil sa May-akda:

Matapos mag-aral ay sumanib sa People’s Army si Nguyen Duy noong 1966. Nagtapos siya sa Philological Department ng Hanoi University at nagtrabaho para sa pahayagang Liberated Literature and Art. Ipinanganak siya sa probinsiya ng Thanh Hoa noong 1948.

Paglilinis ng Mina

ni Nguyen Duc Mau (Vietnam)

Salin sa Filipino ni Mykel Andrada

Dumaan roon ang gera, nagpunla ng mga mina

At sa atas ng iyong bansa, nagpunta ka bunutin ang mga ito

Muli, nilalambungan ka ng gera

Dito, ikaw ang huling kikitil sa gera.

Kaninang umaga, dumaraan ang mamamayan, bitbit ang mga bulaklak ng lotus

Ibinubuhos ng Tag-init ang bango nito sa buong siyudad

Ang unang Tag-init na walang-pintas ang asul na kalangitan

Sumasayaw ang mga salakot-tula* sa gilid ng Ilog ng mga Pabango

Nararanasan ng Hue ang unang Tag-init nito, pumapagaspas sa hangin ang mga bandila

Sa may bintana, nakaligid ang mga dilaw na bulaklak sa isang orkidya

Ito ang unang Tag-init na nakapaghuhuntahan ang mga tao hinggil sa kinabukasan nila

Dinadala ang bigas sa mga lugar na maaaring dapuan ng taggutom

Naroroon ang Tag-init: sa pagitan ng iyong puso at ng minang nakamamatay —

Isa lamang itong platong bakal

Perenyal na bisita ang kamatayan sa lupaing ito

Inihasik ng mga pagsabog ang mga punla ng takot at kasawian

Ang mga nangimay mong kamay

Ay dahan-dahang niluluwagan ang mga kurdon

Ang mga eskperto mong kamay

Ang mga kamay mong may kapangyarihan ng mahika

Ay pinipiga ang masungit na pliers

At tahimik, tahimik na tahimik ang pabilog na bakal

Nakakubli ang mga bomba tulad ng pugad ng mga anay

‘Yung iba’y hinuhunyango ang kulay ng lumot o bato

Batid ng mga bomba na kikitilin sila ng tao

Kaya hinahanap nila ang tao para kitilin ito

Binunot mo ang mga mina upang mabuhay ang ating mga kalye at mga puno

Para sa ating masayang mga umaga at para sa ating mga bukas

Husto na ang pagkaalam ko na sa susunod na Lunes

Ang mga kamay na nagpatahimik sa mga mina’y leave-pass na ang hawak-hawak

At ang tram na tumatalunton sa mga maputik na daan

Ay maghahatid sa ‘yo sa iyong pamilya

Matapos ang maraming taon ng pagkakawalay

Nakaunat na parang duyan ang mga anino ng mga kawayan sa iyong baryo

Aabutan ng iyong mga kamay ng pasalubong ang sampung-taong gulang na anak mo,

Makikilala niya sa unang pagkakataon ang kanyang ama

Susuyurin ng iyong mga daliri ang buhok ng iyong asawang

Sampung taong naghintay sa iyo, mga taon ng kaniyang kabataan

Ngunit kung ang isang tusong mina

Ay biglang kikitil sa iyo

Magiging eternal ang lupang iyong pagbubuwalan

Kung saan ka matutumba, patutubuin ng panahon ang mga damo

Kung saan ka mahuhulog, patatayuan ito ng mga tahanan

Nabura na noon ng iyong mga kamay ang babala: “Minefield”

Napalis mo na marahil noon ang huling detonaytor, napalis ang kamatayan

Dumaraan ang mamamayan kaninang umaga, bitbit ang mga bulaklak ng lotus

Ibinubuhos ng Tag-init ang bango nito sa buong siyudad

Hawak mo ang isang nadistrungkang mina sa iyong kamay

At iniitsa mo ito sa di-nangungusap na bansot na bundok ng bakal.

Hue, Hunyo 1975

*Nagsusuot ang mga babae sa Hue ng mga salakot na mayroong mga tulang nakasulat sa looban nito.

Salin ng “Mine Clearance,” na isinalin sa Ingles ni Alex Miller

Pinagmulan: Fattah, Ziad Abdel et al (mga pat.). Lotus: Afro-Asian Writings, Journal of Afro-Asian Writers Association, No: 57-1986. p. 135-136.

Hinggil sa may-akda:

Maraming koleksiyon ng mga tula si Nguyen Duc Mau. Ilan rito ang The Poem of the Soldier Going to the Front noong 1972, The Green Fire Land noong 1973, Rains in the Burning Forest noong 1976, Front Dress noong 1976, at The Man Looking for the Foot of the Sky noong 1981. Sumali siya sa Vietnamese People’s Army noong 1966. Ipinanganak siya sa probinsiya ng Hanam Ninh noong 1948.

Mabait ka ba?

ni Lam Thi My Da

Salin sa Filipino ni Mykel Andrada

Tulad ng pagtatanong ng palay sa lupa

Mabait ka ba?

Tulad ng pagtatanong ng puno sa hangin

Mabait ka ba?

Tulad ng pagtatanong ng ulap sa langit

Mabait ka ba?

Walang-hangganan ang aking langit

Kung saan namamaybay ang mga ulap mo

Di mauubusan ang aking hanging-hininga

Sa pagsuyo sa iyong mga puno

Malalim ang aking lupa

Sa ibabaw nito’y nakayukyok ang mga palay

Kaya bakit mo pa

Pinahihirapan ang iyong sarili

Sa pag-iisip kung

Mabait ako?

Hinggil sa may-akda:

Isa si Lam Thi My Da sa mga masugid na babaeng manunulat sa Vietnam. Ipinanganak siya noong 1949 at miyembro siya ng Executive Committee ng Vietnamese Writers’ Union. Ang koleksiyon ng mga tula niya noong 1982 ay pinamagatang The Song of the Land. Maraming napagwagiang gantimpala si Lam Thi My Da. Ilan rito ay ang patimpalak Van Nghe noong 1973, ang Literary Prize of Binh Tri Thien Province, at ang Literary Prize ng Vietnamese Writers’ Union noong 1981 hanggang 1983.

Advertisements

Landas ng Louschan (Salin ng Louschan Pass ni Mao Zedong)

In Poetry | Tula, Salin | Translation on November 30, 2012 at 2:46 am

Landas ng Louschan (1935)

ni Mao Zedong / Salin ni Mykel Andrada

Hambog ang haplit ng habagat,

Nananaghoy ang mga ligaw na gansa

Sa limlim ng natutuod na buwan ng umaga.

Sa malamig na titig ng matang-langit,

Kumakalatok ang mga kamaong-kuko ng kabayo,

Ang mga tambuli’y humihibik.

Ipinagpapalo ng halaghag

Na itong magahum na landas

Ay pader na bakal.

Ngunit narito’t hindi napapagal ang aming mga hakbang,

Ngayo’y tinatahak ang taluktok ng daang mayabang.

Ang tugatog ay tinatalunton ng aming mga talampakan,

Ang lagislis ng burol ay umaalong bughaw na dagat,

Ang lumulubog na araw ay dugong di mapatahan.

Natapos isalin noong Nobyembre 30, 2012. 2:39nu. Iba.

Texto sa Ingles na pinaghalawan: http://en.wikipedia.org/wiki/Loushan_Pass

SIPON

In Poetry | Tula on April 1, 2011 at 3:48 pm

Sipon

Mykel Andrada

 

Bukas raw ay magtataas na naman ng presyo

ang langis. Dumaloy ang masaganang

sipon mula sa kanang kuweba ng aking ilong.

Ipinampunas ko ang kamisetang

may mukha ni Superman.

Kumapit ang ilang natirang lagkit

sa aking kaliwang hintuturo’t hinlalaki.

Piningot ko ang sariling ilong

at dahan-dahang suminga para bumulwak

ang naimbudong hangin sa aking mga tainga.

Humikab ako at narinig kong lumabas

mula sa mga tarangkahan kong labi

ang urong-sulong na hilik ng madaling araw,

ang paghaharutan ng mga pusa,

ang namamaos na tilaok ng tandang,

ang garalgal ng konstruksyon ng condo,

ang nangangasong sipol ng takore,

ang nagmumumog na makina

ng mga jeep, bus at iba pang sasakyan.

Hindi pa naiuutot ng aking mga tainga

ang lahat ng bigat ng hangin sa likod

ng aking noo. Lumabas ako ng bahay

at pinausukan ng nikotina ang nagmamadaling

langit: sing-itim ng gasolina ang mga ulap,

minamantsahan ang mayabang

at naninilaw na buwan.

Humatsing ako na parang sunud-sunod

na busina ng nagmamartsang trapik

sa kalsada.

 

 

Iba, QC. March 29, 2011. 3:57am.

 

ELBI

In Poetry | Tula on April 1, 2011 at 3:40 pm

Elbi

Mykel Andrada

 

Isinisingit kita sa pagitan ng pagsusulat

Ng mga bagay na mahalaga sa akin

Tulad ng papel para sa klase,

Polyeto para sa kampanya natin,

Tugon sa mga tanong ng estudyante,

O mga tala ng huling pulong na lihim.

May mga lihim akong nagsusumiksik

Para magpailandang at lumaya:

Isang bungkos ng mga salitang

Pinagigitnaan ng mga espasyo

At mga blangko at iba pang uri ng damdaming

Tila mataas na bundok na masukal sa halaman

O banga sa sementadong isaw na daan,

O maikling tulay na minsa’y kailangang pangilagan

Dahil sa mga kuwento ng humahabang kababalaghan;

O mga sandali ng pagbisita sa lumang kahoy na tahanan,

O mga bubuyog na lumalapit sa ilaw

At gagambang tumatahi ng bahay

At ginagawang mga posteng kapitan

Ang kisame at ang kaliwa kong kamay.

Tila rin tuko na nagsumuot sa gubat

Ng mga gamit na pansamantalang pinahalukipkip

Sa dalawang sulok ng salas.

Isinisingit kita sa pagitan ng pagsusulat

Ng mga bagay na mas mahalaga sa akin

At saka ko lamang mapapansin

Na itong kisameng pinaglalagian

Ng mga agiw, pako, at pundidong mga ilaw

Ay lumilikha ng napakarami mong mukha,

Lumalapit sa aking mga pisngi at labi,

Habang ako naman ay napapipinid.

 

 

UPLB Forestry. 4:52pm. March 27, 2011.

 

Berso 12

In Berso Serye 2010 | Verse Series 2010, Poetry | Tula on December 19, 2010 at 8:08 am

Nakahabol ako sa parada.

O baka hindi na rin talaga

sapagkat ang aking naabutan

matapos ang paghahanap

sa sarili sa gitna ng dagat

ng mga katawan at ingay

ay ang pagpaswit ng mga kulay.

Hindi kita nakita.

Naroroon ka lang, marahil

kasama ng mga kasama,

nakatingala rin marahil,

matapos ang mahabang

paglalakad, upang pagmasdan

ang pagsipol ng mga liwanag,

upang pakinggan ang pakikipagniig

ng mga piraso ng mga kulay

sa marungis na papel ng langit.

Nagtagpo kaya ang ating mga mata

sa mabilis na pagsabog ng liwanag?

O inapuhap mo kaya ang ibang irisa

na namingwit ng mga lumalangoy

na tala?

 

Mykel Andrada. Disyembre 19, 2010. 7:56am. Maginhawa St., Diliman, QC.

FLIPTOP

In Poetry | Tula on December 15, 2010 at 5:42 am

Fliptop

Mykel Andrada

 

Andami nang bago sa ating pamantasan

Wala na ang mga bangkito sa palikuran

Bawal nang magyosi sa mga pasilyo

Doble, triple na raw ang mga konyo

Ang mga graffiti ay may tapal

One-way na ang acad oval

Bago na ang ruta ng Toki at Katipunan

May sound system na sa isawan

Computerized na ang Form 5

Ang tuition per unit ay one-five

Inuuna ang negosyo

Walang pakialam sa serbisyo

Isinasara na ang UFS

Dinadaya na ang mga test

May building na ang Toyota

May mall pa ang Ayala sa Philcoa

Ang mga kawani’y sinasagad

Binabarat ang benepisyo’t SAGAD

Laos na raw ang mga tibak

Admin na talaga ang rumeresbak

Honor and excellence na raw ang motto

Yan ang sabi ng Romanong Imperyo

Yan ang pautot ng ng mga partidong trapo

Badyet ng SUCs kinaltasan ni Noynoy Aquino

Ang hindi nila magagap

O ang hindi nila matanggap

Ang hindi nila alam

Dahil wala silang pakialam

Na ang hindi nagbago sa pamantasan

Ay hindi napapagod ang mamamayan

At ang mga taksil sa bayan

Paano nga hinuhusgahan ng kasaysayan?

 

Disyembre 15, 2010. Madaling araw. Maginhawa St., QC.

 

Berso 11

In Berso Serye 2010 | Verse Series 2010, Poetry | Tula on November 9, 2010 at 12:37 am

Berso 11

Ang buwan ay iyong ngiti

At ang iyong ngiti ay nagpalaya

Ng mga kalapati

Ang mga kalapati

Ay iyong mga daliri

Na humapon sa pugad

Ng dibdib.

Mykel Andrada. Nobyembre 8, 2010. 11:48pm. Via text sa sarili. Iba, QC.

Berso 10

In Berso Serye 2010 | Verse Series 2010, Poetry | Tula on November 9, 2010 at 12:34 am

Berso 10

Minsan, iniisip kita,

na parang alon na humuhuli ng hangin.

Minsan, niyayakap mo ang mga bato sa dagat

at nag-iiwan ka ng masuyong tapik sa buhangin.

Minsan, nananalamin sa ‘yo ang araw,

at nagmumugmog ka ng liwanag,

basang boses na pumapaimbulog

at nananahan sa mga kabibe.

Minsan, nangungusap ka na parang buwang

kumikindat at dumidighay ng pilak na liwanag

at nagpapasingkit sa aking mga mata.

Mykel Andrada. Nobyembre 5, 2010. 9:29pm. Via text sa sarili. Crystal Ship Bar, 20th Avenue, Cubao, QC.

Berso 9, Serye 2010

In Berso Serye 2010 | Verse Series 2010, Poetry | Tula on October 1, 2010 at 4:04 am

Gumuguhit ka ng mga pangarap:

Mga pusang tahimik na nag-iingay

Sa malambot na kumot ng gabi.

Ang kanilang mga buntot

Ay lumilikha ng matataas na alon,

Ng mumunting kuntil na bundok,

Ng mararahang tapik sa tagiliran.

Ang kanilang mga paa’y

Nag-iiwan ng tahimik na mga bakas,

Ng mga balahibong kumakapit

Maging sa balat ng panaginip.

Marahan ang pagpuslit ng ngiyaw,

Sumusuot sa kuweba ng pandinig

Na parang taos-pusong pasasalamat.

At malilimutan ba ang buwan,

Nakasilip sa mga talukap na dahon,

At nananalamin sa kanilang mga mata?

Mykel Andrada. 3:59am. Oktubre 1, 2010. Iba, QC.

Berso 8, Serye 2010

In Berso Serye 2010 | Verse Series 2010, Poetry | Tula on September 20, 2010 at 1:53 am

Nakita kitang kumukuha ng larawan

Isang hapong galit sa tubig ang araw

At ang lahat ng pawis ay nais sairin

Ng nag-uumapoy na dila ng kalangitan.

Ninakaw mo ang sandali ng binatang

Nagpapamanhikan ng usok sa baga,

Kaniig ng kaniyang mga labi

Ang maputing puwit ng nikotina.

Ang kaniyang noo’y arinolang

Nag-iimbak ng labis na tubig at asin

At taba at langis, at lahat,

Lahat ng dapat ipabalong

Na alaalang nagsusumiksik

Sa makipot na lansangan ng utak

At sa masikip na kalsada ng dibdib.

Ninakaw mo ang sandali

Ng asul-asong usok

Na gumuguhit ng mukha,

Ng ulap, ng dahon,

Ng pusang ngumingiyaw

Habang naglalambing sa pasmadong

Mga paa ng hangin.

Niyakap mo ang iyong pandaklot

Ng sandali, at sandaling niyakap mo

Ang sandaling iyon. Isang saglit

Na aking ninakaw, isinilid

Sa imbakan sa likod ng paningin.

Mykel Andrada. 1:46am. September 20, 2010. Iba, QC.